Τώρα τι γίνεται χωρίς Μουαμάρ; (enet.gr)

Του ΑΧΙΛΛΕΑ ΦΑΚΑΤΣΕΛΗ fakatselis@enet.gr

«Είναι ξεκάθαρο: το καθεστώς Καντάφι τελειώνει και το μέλλον της Λιβύης είναι στα χέρια του λαού της». Δεν υπήρξε ποτέ ανακριβέστερη δήλωση από μέρους του αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, που έσπευσε με τα λόγια αυτά να χαιρετήσει την προέλαση των ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων και των αντικαθεστωτικών στη λιβυκή πρωτεύουσα. Στην πραγματικότητα το μόνο ξεκάθαρο είναι ότι τίποτε δεν είναι ξεκάθαρο, ιδιαίτερα στο μέλλον της μετα-Καντάφι Λιβύης και του λαού της.

Η οργή απέναντι στο καθεστώς και τον Καντάφι ενώνει τις συνιστώσες του αντικαθεστωτικού μπλοκ. Η αναδιανομή της εξουσίας και του πλούτου είναι ένα δύσκολο πρόβλημα.Η οργή απέναντι στο καθεστώς και τον Καντάφι ενώνει τις συνιστώσες του αντικαθεστωτικού μπλοκ. Η αναδιανομή της εξουσίας και του πλούτου είναι ένα δύσκολο πρόβλημα.

Κατεστραμμένη υποδομή, άνοιγμα ενός κύκλου αιματηρών αντεκδικήσεων, πολύπλοκο φυλετικό και πολιτικό τοπίο σε μια χώρα δίχως ιστορία δημοκρατικής διακυβέρνησης, είναι μερικοί από τους βασικούς λόγους για να μην αισιοδοξεί κανείς ότι θα υπάρξει σύντομη και ειρηνική μετάβαση προς το νέο καθεστώς. Και καθώς οι ανταγωνιστικοί ηγετικοί κύκλοι των αντικαθεστωτικών περιμένουν εναγωνίως την είσπραξη των δισεκατομμυρίων πετροδολαρίων από την αποδέσμευση των λιβυκών τραπεζικών καταθέσεων στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη μετά το τέλος του Καντάφι, πληθαίνουν οι αμφιβολίες ότι το Μεταβατικό Εθνικό Συμβούλιο (NTC), το συντονιστικό όργανο των αντικαθεστωτικών δυνάμεων, θα διατηρήσει τη συνοχή του.

Ετσι κι αλλιώς το NTC μπορεί να κέρδισε αυτόματα την αναγνώριση 30 ξένων κυβερνήσεων μεσουσών των μαχών, αλλά δεν υπάρχει τίποτε που να διαβεβαιώνει ότι έχει κερδίσει και την αναγνώριση του λαού της Λιβύης ή ακόμη και του συνόλου των αντικαθεστωτικών μαχητών. Το αντίθετο πρέπει να συμβαίνει, καθώς τα ξένα ειδησεογραφικά πρακτορεία.

Δεν έχουν άδικο: μεγάλο μέρος του λιβυκού λαού μιλά για τα «ανδρείκελα του NTC» επειδή από τις πρώτες μάχες στη Βεγγάζη το Συμβούλιο έσπευσε να ζητήσει την επέμβαση των ξένων δυνάμεων, στις οποίες στη συνέχεια υπάκουσε τυφλά, εισπράττοντας χρήμα, όπλα και πολιτική ισχύ. Τώρα, πρέπει να αποδείξει ότι θέλει και μπορεί να σπάσει τους δεσμούς εξάρτησης από «τις μεγάλες ιμπεριαλιστικές χώρες και τις ΝΑΤΟϊκές δυνάμεις» ώστε να διαχειριστεί το μέλλον του λιβυκού λαού σύμφωνα με το συμφέρον του. Τα χειρότερα θα έρθουν όταν εισπραχθούν οι αποδεσμευμένες τραπεζικές καταθέσεις, οπότε και θα μεγεθυνθεί το ζήτημα της νομιμότητας και της αντιπροσώπευσης όλων των τάσεων στο μοίρασμα της εξουσίας και στη διαχείριση αυτού του πακτωλού χρημάτων.

Ενα σενάριο περιγράφει σε άρθρο του ο Φίλιπ Ζελίκοφ, προεδρικός σύμβουλος επί κυβερνήσεων Μπους κι ένας από τους εμπνευστές του δόγματος των προληπτικών πολέμων, αφού πρώτα καρφώνει τον Ομπάμα λέγοντας ότι η εμπλοκή των ΗΠΑ στον πόλεμο της Λιβύης αποσκοπούσε σε καθεστωτική αλλαγή που θα διασφάλιζε τον απόλυτο έλεγχο επί της πλούσιας σε πετρέλαια βορειοαφρικανικής χώρας: «Σκεφθείτε τα διλήμματα των νέων ηγετών της Λιβύης. Θα πρέπει να ασκήσουν πολιτική δίκαιης διανομής ισχύος και πόρων στις διάφορες ανταγωνιστικές ομάδες που θα κληθούν να καλύψουν το κενό που θα αφήσει πίσω του ο ανατραπείς δικτάτορας. Είναι αναμενόμενο να υπάρξουν παρασκηνιακές συμφωνίες με ορισμένες ομάδες, καθώς υπάρχουν αμέτρητες εθνοτικές κοινωνίες στη χώρα. Είναι το πιθανότερο, εφόσον καταρρέει το ενοποιημένο κράτος που είχε προκύψει από την ιστορική διαδικασία της αποαποικιοποίησης».

Αν και πολλοί διαφωνούν με τον Ζελίκοφ στα περί αποαποικιοποίησης, μια και είναι προφανής η μεθόδευση της νέας αποικιοποίησης της Λιβύης και των άλλων «απελευθερωμένων» αραβικών χωρών, συμφωνούν όμως ότι οι εθνοτικές διαπλοκές θα μπορούσαν να προκαλέσουν «αιματηρότερες εσωτερικές συγκρούσεις στο εγγύς μέλλον». Πρόκειται για τη δυσοίωνη προοπτική ενός ατέρμονος εμφυλίου. Με αναπάντητο το ερώτημα αν η προέλαση των αντικαθεστωτικών συνιστά νίκη του ΝΑΤΟ ή του λαού της Λιβύης, το βέβαιο είναι ότι «η προϊστορία των αμερικανικών και ΝΑΤΟϊκών επεμβάσεων για καθεστωτικές αλλαγές διδάσκει ότι δεν μπορεί να κερδίζουν και οι δύο, και δεν υπάρχει παράδειγμα που να κέρδισε κάποιος λαός» -όπως γράφτηκε.

Για τους επόμενους ηγέτες της Λιβύης το στοίχημα είναι μεγάλο. Κάποιοι μπορούν και το μετρούν: απαιτούνται τουλάχιστον πέντε προϋποθέσεις για να διασφαλιστεί ένα καλύτερο μέλλον: Να υπάρξει βασική εσωτερική ασφάλεια χωρίς θύλακες κανταφικών, ισλαμιστών ή φυλετικών αντιπάλων και σποραδικών μαχών. Να επιτευχθεί εθνική ενότητα υπό το NTC με επαρκή αντιπροσώπευση όλων των φυλών στην εξουσία. Να αμνηστευτούν οι κανταφικοί και να παραδοθεί ο Καντάφι στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Να διασφαλιστούν τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα όλων των πολιτών της Λιβύης. Να σχηματιστεί κυβέρνηση και να υπάρξει επανεκκίνηση της οικονομίας. Αυτά ως ευχολόγιο.

Στην πραγματικότητα, η μετα-Καντάφι Λιβύη κινδυνεύει σοβαρά να αποτελέσει την λιβυκή εκδοχή της ιρακινής περίπτωσης.

 

πηγή : http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=304865

Advertisements

About this entry